วรรณกรรมท้องถิ่น เรื่อง เชียงเมี่ยง

ภารกิจที่ 1 วิเคราะห์วรรณกรรมท้องถิ่น  

1. วิเคราะห์ชื่อเรื่อง
            เรื่อง เชียงเมี่ยง เป็นการตั้งชื่อเรื่องจากตัวละครเอกในเรื่อง คือ เชียงเมี่ยง เพราะเณรคำ (เมี่ยง) ได้พนันเอาเมี่ยงกับฆารวาส จึงได้นามสมญาว่า “เชียงเมี่ยง”
            เรียบเรียงโดย : จินดา  ดวงใจ
2. วิเคราะห์แก่นเรื่อง

            ฉลาดแกมโกงเป็นบ่เกิดของปัญหา  
3. วิเคราะห์โครงเรื่อง
            เปิดเรื่อง : กล่าวถึงพระมเหสีของพระเจ้ากรุงศรีอยุทธยา ฝันว่า มณีโชติแก้วกับท่อนจันทน์แดงแยงลงมาจากดาววดึงส์ฟ้า อันมณีโชติแก้วตกกลางผาสารท น้องก็คุบยาดได้เอาผ้าห่อฮิง อันว่าจันทน์แดงไม้ผันหนีไปอื่น ตกสู่พื้นสนามกว้างนอกเมือง พอประมาณได้จันทน์แดงกลับต่าว เข้าสู่ห้องดอมแก้สฮวมกัน อันว่าจันทน์แดงไม้ใสงามดูอาจเหลือที่คิดพอกพ้นงอแง้นก็หากงามแท้แล้ว
            ดำเนินเรื่อง :

            - พระมเหสีของพระเจ้ากรุงศรีอยุธยาประสูติพระราชโอรสองค์หนึ่ง ได้ให้หมอโหรพยากรณ์ดู หมอบอกว่า ต้องหากุมารอื่นซึ่งเกิดในวันเดียวกัน เดือนเดียวกันปีเดียวกันมาเลี้ยงเป็นคู่กัน พระราชกุมารจึงจะทรงพระเจริญได้ (กุมารนั้นก็คือเชียงเมี่ยง)

            - พระราชาให้ขุนนางเอาเด็กที่ซื้อมาไปเลี้ยง เพราะลูกของขุนนางที่เกิดมาใกล้ๆได้ตายไป พอได้สามปีขุนนางได้ลูกผู้หญิงคนหนึ่ง แล้วให้เชียงเมี่ยงเลี้ยงน้องดูแลน้องเอาไว้โดยสั่งให้ทำความสะอาดน้องด้วย แต่เชียงเมี่ยงกลับฆ่าน้อง ผ่าท้องน้องเอาใส่น้องมาล้าง จึงทำให้ขุนนางโกรธและแค้นมาก จึงนำไปหมอบให้พระราชาไว้เป็นคู่กับพระราชกุมาร
            ผูกปม : เมื่อพระเจ้าอยุทธยาจวนจะสวรรคต ได้เรียกโอรสทั้งสองเข้าไปสั่งสอน ให้รักกันและบอกความจริงให้ฟังว่า ได้หากุมารอื่นซึ่งเกิดในวันเดียวกัน เดือนเดียวกัน และปีเดียวกันมาเลี้ยงเป็นคู่กัน พระราชโอรสจึงจะทรงพระเจริญได้

            จุดสูงสุด : เณรคำเป็นผู้เฉลียวฉลาด ไม่มีใครสามารถแก้ปัญหาหรือต่อกลอนกับเณรคำได้ อยู่มาวันหนึ่งพวกส่วยเมี่ยงนำเมี่ยงมาส่งส่วย ได้เกิดมาท้าพนันกับเณรคำ แต่สู้เณรไม่ได้ เณรจึงได้เมี่ยงมากิน พระราชารู้จึงถูกพระราชาให้สึก เพราะเณรพนันเอาเมี่ยงกับฆราวาส เพราะเมี่ยงเป็นเหตุจึงได้นามสมญาว่า เชียงเมี่ยง  และได้ไปมีปัญหากับราชาเจ้าพระยาหลวงผู้เป็นพี่ตลอดมา

            คลายปม : เชียงหลวง (เชียงราช) ทำตามที่ราชาเจ้าพระยาหลวงสั่งทุกอย่างโดยไม่เครียดแค้นและรับอาสาไปรับมือกับชาวหัวล้านสะเภาหลวงใหญ่ที่ลือชาว่าเที่ยวพนันเอาบ้านเมืองได้หลายเมืองมาแล้ว ถ้าเชียงหลวงมีชัยชนะจะแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเกิ่งเมือง เชียงหลวงก็พนันบ้านเมืองได้สำเร็จ       

              ปิดเรื่อง : ราชาเจ้าพระยาหลวงได้อุปภิเษกให้เชียงราชเป็นพระยา ชื่อว่า ศรีธนญชัย ให้ปกครองเมืองด่างเจ้า พร้อมทั้งของพระราชทานและข้าทาสผู้รับใช้ เป็นพี่น้องกัน ทายปัญาหา หยอกล้อกันอย่างมีความสุข

4. วิเคราะห์ตัวละคร
            เชียงเมี่ยง : เป็นตัวละครผู้มากด้วยปัญหา ไหวพริบ ความเฉลียวฉลาดในรูปแบบที่ไม่คำนึงถึงกติกาหรือกฏเกณฑ์ใดๆ จะเรียกว่าเป็นการแข่งขันด้วยไหวพริบ และกลโกงก็ว่าได้ คนชนะก็ได้ทุกอย่างไปตามลิ้นของตนเอง ส่วนผู้ที่ตามเกมส์ไม่ทันก็ต้องพ่ายแพ้ และเสียผลประโยชน์ไปตามกลเกมส์ของผู้ที่มากเล่ห์

  เพศ            ชาย

   ชาติ            คน

   ฐานะ          ผู้เป็นชาวนาสามัญชน

   ลักษณะ     เป็นผู้มีปัญญา มีปฏิภาณไหวพริบดีและมีเล่ห์เหลี่ยม และฉลาดแกมโกง

   สถานะ       ปกติ

            ราชาเจ้าพระยาหลวง : เป็นพระราชโอรสของพระมเหสีของพระเจ้ากรุงศรีอยุธยา

   เพศ            ชาย

   ชาติ            คน

   ฐานะ          เป็นพระมหากษัตริย์ ชื่อ ราชาเจ้าพระยาหลวง

   ลักษณะ     เป็นผู้มีปัญญา

   สถานะ       ปกติ